Son beş yılda Türkiye’de balık fiyatlarında dikkat çekici bir artış meydana geldi. Bu artış, hem yetiştiricilik hem de avcılık yoluyla elde edilen su ürünlerinde gözlemlendi. Fiyatlardaki bu yükseliş, çeşitli ekonomik, çevresel ve sektörel faktörlerin birleşimiyle şekillendi.
Yıllara Göre Balık Fiyatlarındaki Artış
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın verilerine göre, bazı balık türlerinin üretici fiyatlarında 2019’dan 2023’e kadar önemli artışlar kaydedildi:
- Levrek: 2019’da 23,4 TL/kg iken 2023’te 155,1 TL/kg’ye yükseldi.
- Alabalık (İç su): 15,3 TL/kg’den 85,4 TL/kg’ye çıktı.
- Çipura: 21,9 TL/kg’den 125,9 TL/kg’ye ulaştı.
- Orkinos: 68,7 TL/kg’den 301,5 TL/kg’ye fırladı.
Avcılıkla elde edilen balıklarda da benzer artışlar görüldü:
Lüfer: 33,7 TL/kg’den 182,1 TL/kg’ye çıktı.
- Palamut: 19,3 TL/kg’den 102,8 TL/kg’ye yükseldi.
- Mezgit: 12,8 TL/kg’den 62,9 TL/kg’ye ulaştı.
- Hamsi: 7,3 TL/kg’den 30,8 TL/kg’ye çıktı.
2025 Yılı Balık Fiyatları
2025 yılında da balık fiyatlarındaki artış trendi devam etti. Örneğin, Ordu’da 1 Mayıs 2025 itibarıyla bazı balık türlerinin kilogram fiyatları şu şekildeydi:
- Mezgit: 250 TL
- İstavrit: 250 TL
- Barbun: 250 TL
- Somon: 300 TL
- Levrek ve Çipura: 350 TL
Ayrıca, TÜRK-İŞ’in Şubat 2025 raporuna göre, hamsinin kilogram fiyatı 270 ile 300 TL arasında değişmekteydi.
Fiyat Artışının Nedenleri
Balık fiyatlarındaki bu artışın arkasında birkaç temel neden bulunmaktadır:
- Yem Fiyatlarındaki Artış: Balık yetiştiriciliğinde kullanılan yemlerin fiyatları son yıllarda önemli ölçüde yükseldi. Örneğin, alabalık yemi fiyatı 2019’da 11,32 TL/kg iken 2023’te 63,67 TL/kg’ye çıktı.
- Avcılık Miktarındaki Dalgalanmalar: Balık avcılığı miktarındaki yıllık değişimler, özellikle hamsi gibi türlerde fiyatları doğrudan etkiledi. 2023’te hamsi avcılığı bir önceki yıla göre %117 arttı.
- İklim Değişikliği ve Çevresel Faktörler: Deniz suyu sıcaklıklarının artması ve kirlilik gibi çevresel faktörler, balık popülasyonlarını ve dolayısıyla avlanabilir miktarları etkiledi.
- Artan Talep ve Tüketim: Kişi başı yıllık balık tüketimi 2019’da 6,3 kg iken 2023’te 7,1 kg’ye yükseldi.
Sonuç
2020’den 2025’e kadar Türkiye’de balık fiyatlarında gözlemlenen artış, hem üretim maliyetlerindeki yükseliş hem de çevresel ve talep kaynaklı faktörlerle ilişkilidir. Bu durum, tüketicilerin balık tüketim alışkanlıklarını ve sektörün geleceğini şekillendirmeye devam edecek gibi gözüküyor. Her şeye rağmen günümüzde balık tüketiminin halen istenen seviyede olmadığına da dikkat çekmek gerekiyor. Düzenli balık tüketilmesi uzmanlar tarafından tavsiye ediliyor ancak balığın kokusu ve bulaşığının biraz yoğun olması nedeniyle yeterli miktarda tercih edilmiyor.