İlginç deniz canlılarından biri olarak kabul edilen deniz süngerinin ne olduğuna, deniz süngeri hakkında bilgilere değinmekteyiz: Deniz süngerleri gözenekli iskeletlere sahip su hayvanları olup, çevreleri ile etkileşim kuran canlılardır. Yuvarlaktan kabuklanmaya ve dallanmaya kadar, süngerlerin renkleri ve dokuları resifin karmaşıklığına katkıda bulunur. Süngerler çok çeşitli renklerde, şekillerde ve boyutlarda bulunur ve genellikle bitkilerle karıştırılır. Bilim adamları, çeşitli renklerinin onları güneşin zararlı ultraviyole ışınlarından koruyabileceğine inanmaktadır.
Deniz süngeri sınıflandırması
Deniz süngerleri temelde dört farklı sınıftan oluşan porifera filumunda bilimsel olarak sınıflandırılmakta olup bu kapsamda Calcarea, Homoscleromorpha, Hexactinellida,Demospongiae sınıfları bulunmaktadır. Homoscleromorpha sınıfı yakın zamanda tanınabilen en nadir sınıf olarak bilinmekte olup, Demospongiae ise aksine tüm canlı süngerlerin yüzde 90’ını içermekte olan en çeşitli sınıftır.
Geçmişi 600 milyon yıl öncesine dayanıyor
Deniz süngerlerinin geçmişi yaklaşık 600 milyon öncesine dayanmakta olup bu dönem dünya tarihinin en erken dönemine (Prekambriyen) kadar uzanmakta. Bu da onları dünyanın en eski ev sahiplerinden biri yapıyor.
Mercan ve Deniz Süngerinin Farkları
Deniz süngerleri tıpkı mercanlarda olduğu gibi hareketsiz suda yaşar ancak onlardan bazı farklılıkları bulunuyor:
- Süngerler dokuları olmayan çok basit yaratıklar olmasına rağmen mercanlar daha karmaşık ve çok hücreli bir organizmaya sahiptir.
- Mercanların hayatta kalabilmek için tuzlu suya ihtiyacı vardır. Ancak çoğu sünger hem okyanusta hem de tatlı sularda bulunur.
- Bu farklılıklardan bağımsız olarak süngerler, mercan kayalığı ekosistemlerinin önemli sakinleridir. Çeşitli sünger popülasyonu, süngerler suyu filtrelediğinden, bakteri toplarken ve karbon, nitrojen ve fosforu işlediğinden resifteki su kalitesini etkileyebilir. Besin tükenmiş mercan resiflerinde, bazı sünger türlerinin, diğer organizmaların beslendiği bir tür “sünger kakası” salgılayarak karbonu biyolojik olarak kullanılabilir hale getirdiği ve böylece ekosistem boyunca üretkenliği artırdığı düşünülmektedir. Bu şekilde süngerler, resifi besin yoğunluğu, sıcaklık ve ışıktaki aşırı dalgalanmalara karşı koruyarak diğer resif organizmalarının hayatta kalmasına fayda sağlar.
Genelde bir nesneye bağlı olarak yaşarlar
Süngerlerin iskeletleri, tipleri gereği sert yüzeylere tutunarak yaşamasına imkan tanımakta olup. Kayalık yüzeylerde yaşadığı gibi aynı zamanda yumuşak tortularda, çamur gibi alanlarda da yaşayabilir. Bazı süngerler ise yüzen döküntülere bile bağlanmaktadır yani çok azı tamamen serbest yüzer halde yaşamaktadır. Çoğu sünger bir nesneye bağlı olarak yaşar.
Su, süngerin gözenekli dış yüzeyinden süzülürken, sünger biraz hareket eder, besin ve oksijen alır ve atıkları uzaklaştırır. Deniz süngerlerinin içerisinde küçük tüy benzeri yapılan vardır. Bu yapılar süngerin hücrelerindeki bakterileri süzebilmek ve içindeki yiyecekleri tutmak için akımalar oluşturur. Deniz süngerlerinin kalp, ağız sindirim boşluğu, kas gibi yapıları oluşmamıştır.
Deniz süngerleri hayvan mı bitki mi?
Yukarıda deniz süngerlerinin 543 milyon yıldan fazla bir süredir var olduğunu söylemiştik. İlk doğa bilimcileri deniz süngerlerinin bir bitki olduğunu ifade etmişti. Beslenme yöntemlerinin tanımlandığı yıl ise 1795 yılı idi. 1795 yılına kadar bitki olarak bilinen deniz süngerleri 1795 yılından itibaren hayvan olarak kabul edildi. Deniz süngerleri bitkilere benzemesine karşın hücreleri hareket edebilmektedir ve fonksiyonları değiştirilebilir. Bazı süngerlerin çok nadir de olsa başka bir yere yavaşça hareket ettiği gözlemlenmiştir. Bu da yine deniz süngerlerini bitkilerden ayıran bir özelliktir.
Deniz Süngerleri Nasıl Besleniyor?
Gözenekleri sayesinde suyu emerek beslenmekte olup, ana besini denizde yer alan son derece ufak organik parçacıklardır. Yiyecek parçalarını filtrelemek için benzersiz bir su kanalları sistemi ile suyu dolaştırarak beslenirler.
Deniz Süngeri Türleri
İnsanların banyo kullanımı için topladığı banyo süngerlerinden Antarktika’da yer alan dev süngerlere kadar 5.500 civarında sünger türü olduğu biliniyor. Süngerler, parlak morlar, maviler, sarılar, kırmızılar ve beyaz dahil olmak üzere akla gelebilecek hemen hemen her rengi gösterir. Çoğu tür, Kalsiyum veya Silika’dan yapılmış, iğne benzeri ‘spiküllerden’ iç iskeletler oluşturur. Bazıları banyo süngeri gibi, bazıları ip gibi, bazıları ise narin cam benzeri yapılar oluşturur.
Parçalandığında Kendisini Yenileyebilen Tek Hayvan
Deniz süngerleri hücrelerinin seviyesine kadar parçalandığında kendisini yeniden bir araya getirebilen tek hayvan olup, bununla ilgili yapılan deneylerde bir süngerin tek tek hücrelerini parçalamak için ince bir bezden geçirildikten sonra hayatta kalabileceği gözlemlenmiştir. Bu şekilde birkaç günlüğüne deniz suyunda bırakıldığı zaman hücreler birbirlerini tanıyarak bir araya gelmeye başlamaktadır.
Belirli bir şekilleri yok
Deniz süngerlerinin belirli bir şekli bulunmamaktadır. Bulundukları ortama uyum sağlayıp ona göre bir şekil alabilir. Denizin dibinde kümeler halinde bulunmakta olan deniz süngerlerinin boyları birkaç santimetre olabileceği gibi aynı zamanda metrelerce uzunlukta olanları da bulunmaktadır.
Süngerler insanların pek çok amacı için araç olmuştur. Makyajlarını ve vücutlarını temizlemeleri için, tıbbi ameliyatlar esnasında, matbaada, deri boyamada, araba yıkamak için gibi pek çok farklı amaç için günümüzde doğal süngerlerin yerini büyük oranda yapay süngerler aldığından bu güzel ve farklı hayvanların yok olup gitmesi kısmen engellenmiştir.
Bu yazımızda deniz süngerleri nedir ? deniz süngerleri nasıl beslenir? , Deniz süngerleri hayvan mıdır bitki midir? , Deniz süngeri ve mercanların farkları nelerdir? Deniz süngerlerinin türleri nelerdir? , Deniz süngerleri ne amaçla kullanılır? Gibi soru işaretlerine cevap vermeye çalıştık. Diğer ilginç makalelerimizi keşfetmek için sitemizi gezmek ister misiniz?