Dünyadaki suyun sadece %2,5 civarının tatlı su olduğu bilinmekte olup, bunun da yalnızca bir bölümü insan tüketimi için uygun durumdadır. Dünya nüfusu sürekli olarak büyük bir hızla artmaktadır ve bu durumda insanların deniz suyundan arıtma işlemlerine duyacağı ihtiyaç da her geçen gün daha çok artmaktadır.
Deniz suyunun sahip olduğu tuz ve diğer minerallerinden arındırılması ve böylece içme suyu haline gelmesi maksadıyla çok fazla çalışma yapılmıştır ve günümüzde deniz suyunun arıtılarak tarımda veya içme suyu olarak kullanılması gibi işlevlerin uygulandığı bilinmektedir.
Uygulanan dönüştürme işlemi çeşitli kollara ayrılmaktadır. Bazı kollar daha yaygın olarak kullanılan arındırma statüsündedir.
En yaygın arındırma yöntemleri:
- Termal teknolojiler (damıtma olarak da geçer)
- Kimyasal işlemler
- Membran teknolojileri
- Termal Damıtma Teknolojisi
Termal Teknolojiler
Bu yöntemde su buharlaşana dek kaynatılır. Tuzsuz olan su buharı yoğuşma ile geri toplanır ve böylece tuzsuz su elde edilmiş olur. Bunu sağlayabilmek için büyük bi ısı enerji sisteminin kullanılması ve aynı zamanda buhar jeneratörlerinden yararlanılması gerektiği de unutulmamalıdır. Bu yöntem günümüzde Orta Doğu’da yaygın bir şekilde kullanılmasıyla da bilinir.
Membran Ayırma Yöntemi
Bu yöntem tuzlu suyun birkaç küçük yarı geçirgen zardan zorlanarak yoğun basınç uğramasını içerir. Zarlar suyun geçmesine izin verir fakat çözünmüş suların geçmesini engeller. Membran uygulama işlemi 1950 senesinden beri yapılmıştır fakat ticarileştirilmesi durumu 1970’mi yıllarda gerçekleştirilmiştir.
Desalinasyon’un Faydaları Şunlardır:
Günümüzde insan nüfusunun çok kalabalık olduğu bilinmektedir ve bu nedenle tatlı su kaynaklarının ilerleyen süreçte artık yetersiz kalacağı düşünülmektedir. Tatlı su kaynaklarına bağımlı habitatların hayatlarının korunması için de desalinasyonun epey önemli olduğu söylenebilir. Yani hem tatlı suya muhtaç olan hayvanların ve diğer canlıların korunabilmesi, hem de insanların su ihtiyaçlarını karşılamaya devam edilebilmesi bakımından desalinasyonun epey önemi bulunmaktadır.
Desalinasyon zararları
Günümüzde tuzdan arındırma tesislerinin büyük bölümünün hala fosil yakıtlardan yararlanmakta olduğu da bilinmektedir. Bu da iklim şartları için olumsuzdur. Yenilenebilir enerjiyle çalışan tuzdan arındırma tesisleri de bulunmakta olup, bunların sayılarının artırılarak daha yaygın hale getirilmesi ile desalinasyonun faydalarının artırılması hedeflenmektedir.
Geliştirilen çeşitli teknolojiler ile tuzdan arındırmada daha fazla enerji verimliliği sağlanması da amaçlanmaktadır. Bu sebeple ileri ozmoz, umut vaat eden yeni bir teknoloji olup bir diğeri ise enerji tüketimini azaltmak için suyu daha düşük sıcaklıklarda buharlaştıran ve ardından sıvı halde yeniden oluşturan düşük sıcaklıkta termal tuzdan arındırma kullanımını içermektedir.
Deniz suyunun arındırılmasından sonra atık suyu genelde yüksek basınçlı jetler ile deniz yaşamına geri bırakılır ve bu da elbette deniz sağlığını tehdit eder. Bu durum deniz suyu sıcaklığını ve tuzluluğunu yükseltebilirken, genel su kalitesini düşürerek kıyı deniz ekosistemlerini olumsuz etkiler. Denizden su çekme sırasında yanlışlıkla balıkların, larvaların ve planktonların çekilerek öldürülmesiyle sonuçlanabilmektedir. Her yıl milyonlarca balık ve omurgasız, tuzdan arındırma tesislerine çekilip giriş ekranlarında kapana kısılır ve can verir. Eleklerden geçebilecek kadar küçük olanlar ise sisteme girer ve kimyasal tuzlu su işleme sırasında ölürler.
Tuzdan arındırma sistemlerinin geliştirilmesi, genel ekolojik dengenin korunabilmesi adına insanlık için bir şanstır ancak mevcut uygulanan durumlarında handikapların, olumsuzlukların bulunduğu unutulmamalıdır.