Gemilere neden kadın ismi veriliyor? Bu özellikle eski çağlarda sıklıkla görülen bir durumdu. Denizcilik tarihinde dikkat çekici noktalardan birisi gemilere kadın ismi verilmesi olup, bu eski bir gelenekti. Günümüzde bile kısmi olarak devam etmektedir. Hatta günümüzde gemilerden bahsederken bile hala İngilizce she zamiri kullanılmaktadır. Bu durum ülkemizde ise kalıplaşmış bir zamir olarak karşımıza çıkmaz ancak ülkemizde daha çok arabalar için “Kız gibi” benzetmesi yapılır. Ancak gemilere kadın ismi verilmesinin nedeni daha farklı.
Gemi kelimesinin kökeni latince Navis kelimesi olup bu kelimenin dişi bir kelime olduğu ifade edilmektedir. Latincede kelimelerin cinsiyeti bulunmakta olup, gemi de dişi Latince kelimelerden biridir. Batı dünyasında pek çok dilin kökenini latince oluşturduğu için gemiler için she zamiri kullanılır. Bu durum basit bir dil geleneğini ifade etmektedir. Bunu bazı insanlar cinsiyetçi bir yaklaşım olarak bulabilir veya romantik olduğunu düşünebilir.
Denizci bir gemiye atladığı zaman aylarca denizlerde veya okyanuslarda seyahat ederek yaşamlarını sürdürmeye çalışır. Denizcilik tarihinde özellikle eski çağlarda neredeyse tüm denizcilerin erkek olduğu bilinmektedir. Bu denizin zorlu şartlarından ve alışkanlıklardan kaynaklanmakta olup, ortaya atılan teorilerden birisine göre çok sayıda erkeğin bir gemi içerisinde olması onları ayrı bir şevkate olan açlıklarını ortaya çıkarır. Özellikle anne şevkatine ihtiyaç duyulur. Anne şevkatinin onları tehlikelerden koruması beklendiği için gemiye kadın ismi verilir. Elbette bu çeşitli teoriler ışığında ortaya çıkan bir bilgi olup, gemilere kadın isim verilmesinin en belirgin nedenlerinden birisi olarak da gemi sahibinin sevgilisini, eşini veya aşık olduğu kadını onurlandırmak istemesi üzerine böyle bir hamlede bulunmasıdır yani ilk teorinin içerisinde bir duygusallık, ikincisinin içerisinde de romantiklik bulunur.
İnanç Boyutu ve Cinsiyetçilik
Gemilere kadın ismi verilmesinin nedenlerinden birisi de inançla ilgilidir. Pek çok kültürde kadın , sevgiyi ve doğurganlığı temsil ettiği için kutsal kabul edilir. İsimsiz bir geminin ise kısır bir kadın gibi olacağı ve uğursuzluk getireceğine dair cinsiyetçi bir inanış da bulunmaktadır. Öte yandan gemilerde kadınların anılmasının veya bir kadın bulunmasının uğursuzluk getireceğine inananlar da bulunuyordu. Ancak 14. Yüzyıldan sonra bu inanış epey azaldı ve gemilere kadın ismi verilmesi daha yaygın bir hale geldi. 18. Yüzyılla beraber ise gemilere kadın figürleri işlenmeye başlandı. Gemiye kadın ismi verilmesinin nedeni, gemiye kadın ruhu yükletilmeye çalışılması olarak düşünülüyordu. Kadının bereketi, doğurganlığı temsil ettiğine ve bu nedenle geminin kadın ismine sahip olmasına yönelik inanış, isimsiz bir geminin uğursuzluk ve kısırlık anlamına geldiği yönündeki inancı perçinliyordu.
ABD’li eski Tuğamiral Francis D.Foley, 1998 yılında kaleme aldığı bir yazı içerisinde gemilerin masrafının çok olması, boyanabilirliliği, vücut hatlarının olması, erkekler tarafından seviliyor olması gibi nedenlerden ötürü gemilere kadın ismi verildiğini belirtmiştir. Bu yazının ne kadar genel görüşü kapsadığına yönelik olarak ise kesin bir bilgi bulunmamaktadır.