Deniz canlısı sokması belirtileri ve yapılması gerekenler konusu merak edilmekte olup, deniz anası, deniz kestanesi gibi canlıların sokmasının belirtileri ve ne yapılması gerektiğine değinecek olursak; Bazı canlıların kendilerini savunma mekanizması bulunmakta olup, bu durum su altında bazı istenmeyen deniz canlısı sokmalarının yaşanmasına neden olabiliyor. Örneğin bir kişi taş gibi görünen kaya balığının üzerine basabilir, kuma kendini gizleyen trakonya balığının üzerine basarak zehrine maruz kalabilir. Deniz canlısı sokmasından şüphe edildiği durumlarda mutlaka en kısa sürede doktora başvurulmalıdır.

Belirti ve bulgular

Bir sokmanın görsel belirtileri ve semptomları, sizi neyin soktuğuna bağlı olarak değişecektir. Balıklar ve deniz kestaneleri genellikle ayağınızı sokar ve genellikle yarada diken bırakır. Vatozlar cildinizde büyük, pürüzlü bir kesik veya delinme yarası bırakabilir ve denizanası genellikle deride kendi dokunaçları şeklinde kabarık kabarcıklar bırakır.

Tüm sokmalar ağrılıdır ve şişmeye, iltihaplanmaya veya cildin kabarık bölgelerine (kaynaklar) ve mide bulantısına neden olur. Sizi neyin soktuğuna bağlı olarak başka semptomlarınız da olabilir.

Deniz canlısı sokmalarında en fazla görülen belirtiler :

• Şişme
• İltihaplanma
• Kızarma
• Sıkıntı
• Huzursuzluk
• Havale
• Baş Ağrısı

Protein içeren zehrin yapısı 45 – 60 santigrat uygulaması ile bozulabilmekte olup, yaralanan bölge dayanılabilecek en sıcak suda 30 dakika kadar bekletilmelidir. Acının devam etmesi durumunda sıcak su tedavisinin tamamlanması gerekir. Eğer kanama bulunmuyorsa yaranın üzerine kapatılmamalıdır. Kanama varsa da durdurulmalıdır. Elbette bunların öncesinde 114 numaralı Zehir Danışma Merkezi ‘ni aramalısınız. Bu numarayı arayıp gereken bilgileri aldıktan sonra ilk yardımı kendiniz yapabilirsiniz.

Tüm büyük dikenler cımbız kullanılarak yaradan dikkatlice çıkarılmalıdır (dikenlere çıplak elle dokunmaktan kaçının). Yarayı sabun ve su kullanarak temizleyin ve ardından temiz su ile durulayın. Yarayı örtmeyin. Kalan ağrıyı gidermek için parasetamol gibi basit ağrı kesiciler kullanabilirsiniz.

Semptomlarınız şiddetliyse, örneğin bir saatten uzun süren şiddetli, uzun süreli ağrı veya aşağıdakiler gibi başka ciddi etkileriniz varsa tıbbi yardım alın:

• göğüs ağrısı veya solunum problemleri
• etkilenen bölge çevresinde şiddetli kızarıklık ve şişlik
• nöbetler

Siz veya etkilenen kişi tam olarak aşılanmamışsa, anti-tetanoz profilaksisi (bir enjeksiyon) gerekebilir.

 

Deniz canlısı sokmalarına neden olan durumlardan birisi de tehlikeli canlılara çıplak el ile temas etmeye çalışmaktır. Oltaya takılan bir zehirli canlıya dokunulmamalı çünkü balık sudan dışarıya çıkarılırken koruma içgüdüsü nedeniyle zehirlemek için daha müsait bir hale gelir. Balıkçının veya balık tutan bir vatandaşın ilk önce eldiven takarak işe başlaması, zehirlenme ihtimalini azaltmak konusunda oldukça etkili olacaktır.

Sizi zehirleyebilecek deniz canlılarından birkaçı:

Deniz anası

Genellikle yüzeye yakın yüzen ve vücutlarının alt tarafında uzun, ince dokunaçları olan mantar şeklindeki canlılardır. Bu yüzden insanlar tarafından sıklıkla canlı olarak görülür. Dokunaçlar, dokunulduğunda kötü bir acı veren nematosist adı verilen küçük zehirli keselerle kaplıdır.

Vatozlar

Vatozlar, kuyruklarının altında keskin, tırtıklı bir diken bulunan düz, dairesel veya elmas şeklindeki balıklardır. Her balıkta olduğu gibi, vatoz tarafından sokulan çoğu insan, sığ suda yanlışlıkla üzerine bastıktan sonra alt bacakları, ayak bilekleri ve ayakları tarafından sokulur.

Vatoz zehrinin panzehiri yoktur, ancak sokmadan kaynaklanan ağrı şu şekilde giderilebilir:

• etkilenen bölgeyi 30-90 dakika sıcak suya (tolere edilebilecek kadar sıcak) daldırmak
• Doğrudan damar yoluyla (intravenöz olarak) verilen ağrı kesici ilaçları kullanmak
• ağrı kesici ilaç kullanmak (lokal anestezik)

Deniz kestaneleri

Deniz kestanesi, dikenlerle kaplı kemikli bir kabuğa sahip küçük, yuvarlak deniz canlılarıdır. Genellikle sığ yerlerde, kayalarda ve deniz yosunlarında bulunurlar. Deniz kestanesi dikenleri sert, keskindir ve delinme yaralarına neden olabilir. Dikenlerin arasında savunma mekanizması olarak salınan zehir içeren küçük organlar bulunur.

Deniz canlılarının sokmasına maruz kalmamak için dikkat edilmesi gerekenler:

• plaj uyarı işaretlerini gözlemlemek
• sokan deniz canlılarına dokunmamak
• dalış yaparken dalgıç giysisi veya su geçirmez ayakkabılar gibi koruyucu giysiler giymek
• yaklaşmakta olduğunuz deniz canlılarını uyarmak için sığ suda yürürken ayaklarınızı kaşımak