Mezgit Balığı

Türkiye’de Karadeniz, Marmara denizinde bol bol bulunan Mezgit,’in anavatanı Atlas Okyanusu olarak bilinmektedir. Gaddidae familyasına ait bir balık türü olup Merlangius cinsindendir.

Mezgit, görünüş itibariyle ince ve uzun bir yapıda olup genellikle kahverengi ve sarı türleri görülür ancak farklı renk yapılarında da mezgit balıklarına rastlanılmıştır. Öne çıkan 2 çeşit sargı mezgit ve bayağı mezgittir. Mezgitler türlerine göre ağırlık bazında da değişkenlik göstermekte olup 1-2 kiloluk mezgitler vardır. Bu balıkların boyları 20 ila 45 cm arasında değişkenlik göstermektedir.

Yumuşak pulları bulunan balık bir dip balığı olup hem av hem avcıdır. Hamsi, deniz kestanesi, balık yumurtaları ve bunun gibi ufak türdeki diğer canlılarla beslenen mezgit, sürüler halinde yaşamakta olan bir balıktır. Mezgitin ortalama olarak yaşadığı derinlikler ise 30 m – 100 metre aralığındadır ve gezici bir balık türü olduğu bilinmektedir. Sakin yaşama sahip bu balıklar hem soğuk hem ılıman denizlerde görülebilmektedir. Ülkemizde kış aylarına kadar Karadeniz’de, sonrasındaki akıntı sebebiyle de kış aylarında Marmara denizinde daha yaygın olarak görülmektedir.

Mezgitlerin sırtında üç süzgeç yer almakta olup üçüncü süzgeç diğer iki süzgece göre daha uzun bir yapıya sahiptir. 2 anüs yüzgeci de bulunan mezgitin anüs yüzgeçlerinin ilki uzun ikincisi kısa yapıdadır.

Mezgit, tadının balık etine benzemesi ve lezzetli bulunmasından dolayı ülkemizde bir hayli popüler olan bir balık türüdür. Fiyatları da genellikle ucuz olduğundan balık pişiricilerinde sıklıkla rastlanılır.

Mezgitlerde Üreme

Mezgitler üreme dönemlerinde kıyıya daha yakın yaşamakta olup dişi mezgiter erkek mezgitlere oranla daha iri yapıdadırlar. Yumurtalarını genellikle su dibinde yer alan çamurlu kısımlara bırakır ve ortalama 220.000 yumurta bırakır.

Genel olarak üreteme ayları Mayıs – Kasım ayları olup bu iki ay aralığındaki tüm aylarda da üreme gerçekleştirmektedirler. Yurt dışında ise en fazla Kuzey Deniz ve İzlanda bölgelerine yumurta bırakırlar. Mezgitlerin üreme dönemlerinde kıyıya yaklaşmaları ve kumluk veya kanal ağızlarındaki çamur birikintilerine yumurta bırakmaları amatör avcılar, kıyı balıkçılarınca yakalanmalarına neden olur. Bu durum mezgitlerin çoğalmasının önünde bir sorun olarak gözükmektedir. Günümüzde kıyı balıkçılığının yaygınlığı ve yüksek nüfus denildiğinde bu balıkların soy tükenme tehlikesi yaşadığı dahi görülmektedir

Mezgit Tüketimi – Mezgit Avcılığı

Ülkemizde sevilen balıklardan biri olan mezgit, daha çok tavuk balığına benzer tadı nedeniyle tüketilmekte olup, restoranlar, balık pişiricileri tarafından da kullanılan ve ekmek arası veyahut porsiyon olarak servis edilen bir balıktır. Özellikle mezgit şiş, tavuk şişe çok benzer bir tada sahiptir. Ülkemizde genellikle kızartılıp tüketilen mezgit balığı Avrupa ülkelerindeyse yoğunluklu olarak konserve veya tuzlanmış şekilde tüketilmektedir.
Genellikle yemli takımlar kullanılarak avlanmakta olup çapari kullanarak da avlayanlar var. Mezgit balığı yumuşak bir ete sahip olduğundan tutulduktan sonra çabuk yumuşayıp eski lezzetini, tazeliğini kaybedecektir. Bu yüzden suyu değiştirmeli, hatta mümkünse soğuk bir yerde muhafaza edilmelidir.

Mezgit Favori Pişirme Şekilleri

Mezgit balığı ızgara, fırın, konserve, tava olarak pişirilmekte olup az yağlı bir balık olması nedeniyle bazı kişiler ızgara olarak pişirilmemesi gerektiğini öne sürmektedir. Kalori oranı düşük olan mezgit bunun yanında lezzetli olması ve B vitamini açısından zengin olması ile tüketim tarafındaki favori balıklar arasındadır.

Mezgitin Öne Çıkan Faydaları

-B vitamini açısından zengindir. Böylece B vitamini eksikliği yaşayanlara ve buna bağlı olarak halsizlik gibi problemler çekenler için oldukça sağlıklıdır.
-Proteğin açısından zengin bir balıktır ve böylece vücuttaki protein ihtiyacını karşılamaktadır.
-Zengin potasyum , magnezyum kaynağı olmasıyla insan vücudu için yararlıdır.
-Sindirim sistemine katkıda bulunur.
-Kanser önleyici etkisi vardır
-Kalp sağlığını korur
-Kan şekeri seviyesini düzenler
-Beyin fonksiyonlarını geliştirir