Büyük su kütleleri yakınlarındaki kara bölgesi üzerinde büyük etkilere sahiptir. Su kütlesinin hava akışının, deniz etkisi olarak da bilinen çevredeki alanların iklimi üzerinde etkisi bulunmaktadır. Denizel iklimin olduğu yerler daha ılıman sıcaklıkta olup, deniz iklimi olan bölgelerde yağış daha yaygın olarak gözükmektedir. Karasal iklimlerde ise bunun tam tersi söz konusudur.

Deniz ekosistemleri bitkiler, hayvanlar ve deniz çevresinin etkileşimi kapsamında olup, Dünya yüzeyinin %70’inden fazlası suyla kaplı olduğundan ve bu suyun %97’si tuzlu su olduğundan, deniz ekosistemleri gezegendeki en büyük ekosistem türü olarak kabul edilir. Deniz ekosistemi, bir bütün olarak okyanusları, denizleri ve diğer tuzlu su ortamlarını ifade etmektedir.

Deniz ekosisteminin dengesi

Tüm ekosistemler gibi, deniz ekosistemleri de hassas bir şekilde dengelenmiştir ve oldukça karmaşık yapıdadır. Bir ekosistemi oluşturan birçok farklı parça vardır ve her parça sistem içinde dengenin sağlanmasında rol oynar. Organizmalar, ekosistemlerindeki çevresel koşullara bağlıdır ve büyük ölçüde onlardan etkilenmektedir.

Deniz ekosisteminde beslenme alışkanlıkları

Deniz ekosisteminde besin zinciri beslenme alışkanlıklarında birbiriyle ilişkili olan organizmaları ifade etmekte olup, birçok deniz besin zinciri fitoplanktonla başlar. Fitoplankton, 20 mm’den büyük olmayan mikroskobik deniz yosunlarıdır. Görünüşte önemsiz gibi görünse de fitoplankton, dengeli bir sistem içinde denizin besin zincirinin temelini veya ilk seviyesini sağlar. Okyanus yüzeyinin üst kısımları gibi fotosentezi desteklemek için yeterli ışığın olduğu alanlarda mikroalgler iki önemli hizmet sunar. Birincisi, dünyadaki oksijenin yaklaşık %50’sini üretmeye hizmet ediyor olmasıdır. İkincisi ise kendilerinden beslenen birincil tüketicilerin ve dolaylı olarak onlardan beslenen daha yüksek düzeydeki tüketicilerin popülasyonlarını desteklemesidir. Fitoplankton, fotosentez yoluyla kendi enerjisini üretir. Oradan da küçük balık sürüsü gibi onları yiyen birincil tüketicilere doğru giden enerji akışını görebiliriz. Bu balıklar daha büyük balıklar tarafından tüketildiğinde enerji tekrar iletilir ve o balık köpekbalığı tarafından tüketildiğinde tekrar iletilir. Bu besin ağında köpekbalığı en iyi üçüncül tüketici olarak öne çıkar.

Deniz ekosistemi, deniz iklimi

Dünyanın pek çok farklı yerinde bulunan deniz ekosistemi iklimleri arasında ılıman, subpolar, muson, subtropikal iklimler bulunmaktadır. Dünyanın okyanuslarının ve denizlerinin yapısı son 600 milyon yıl boyunca önemli değişikliklere uğramıştır. Deniz seviyeleri değiştikçe okyanusun yapısı da değişkenlik göstermektedir. Buz çağları boyunca, Dünya’nın sularının daha yüksek bir oranı kutup buzullarına bağlanır ve bu da deniz seviyesinin nispeten düşük olmasına neden olurdu. Buzullar arası dönemlerde kutup buzulları eridiğinde, deniz seviyesi yükselir. Deniz seviyesindeki bu değişiklikler, mercan resifleri gibi deniz ortamlarının dağılımında büyük değişikliklere neden olmaktadır. Deniz ortamının özelliklerindeki farklılıklar, farklı habitatlar oluşturur ve bu habitatlarda ne tür organizmaların yaşayacağını etkiler. Işığın mevcudiyeti, su derinliği, karaya yakınlık ve topografik karmaşıklık deniz habitatlarını etkiler.

Deniz Organizmaları

Deniz organizmaları özellikle fotik bölgede bulunur;  Bununla birlikte birçok organizma afotik bölgede yaşar ve her gece dikey olarak fotik bölgeye göç eder. Tripod balığı ve bazı deniz hıyarı türleri ve kırılgan yıldızlar gibi diğer organizmalar ömürleri boyunca karanlıkta yaşamaktadır. Kıta sahanlığının deniz organizmalarını etkileyen tortuları genellikle karadan, özellikle nehir akıntısı şeklinde ortaya çıkar ve kil, silt ve kum içerir. Deniz suyunun fiziksel ve kimyasal özellikleri enlem, derinlik, karaya yakınlık ve tatlı su girişine göre değişir. Deniz suyunun yaklaşık yüzde 3,5’i çözünmüş bileşiklerden oluşur. Yüzde 96,5’i ise saf sudur.

Kaynaklar : 1 , 2